Art Is Green στην Πολωνία: Δημιουργώντας με το βλέμμα στο αύριο

Υπάρχουν εμπειρίες που συνεχίζουν να δουλεύουν μέσα μας και μετά την επιστροφή. Μια συζήτηση με έναν συνομήλικο από άλλη χώρα, η πρώτη δοκιμή μιας άγνωστης τεχνικής, η στιγμή που μια ιδέα παίρνει μορφή μέσα από τη συνεργασία. Τέτοιες εμπειρίες έφερε μαζί της η αποστολή του 4ου Γενικού Λυκείου Αλίμου  από το Szczecin της Πολωνίας, όπου συμμετείχε στην 4η διακρατική συνάντηση του Erasmus+ ARTisGReen, από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου 2026.

Στο καλλιτεχνικό σχολείο Liceum Plastyczne im. Constantina Brancusiego, μαθητές και εκπαιδευτικοί από έξι ευρωπαϊκές χώρες συναντήθηκαν γύρω από ένα ερώτημα που αφορά άμεσα τη νέα γενιά: πώς μπορούμε να δημιουργούμε έχοντας επίγνωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των επιλογών μας;

Το ερώτημα αυτό πέρασε από τη συζήτηση στην πράξη. Στα εργαστήρια βιοπλαστικών, κυανοτυπίας, χαρακτικής σε λινόλεουμ, κεραμικής και καλλιγραφίας, οι μαθητές γνώρισαν υλικά και τεχνικές, πειραματίστηκαν και έδωσαν μορφή στις ιδέες τους. Η επαφή με το Εθνικό Πάρκο Wolin και τις ακτές της Βαλτικής, οι επισκέψεις σε χώρους τέχνης και πολιτισμού, σε ένα πρότυπο παθητικό κτίριο, στη μονάδα ανάκτησης ενέργειας EkoGenerator και στο Κέντρο Ναυτιλιακών Επιστημών διεύρυναν τη σκέψη τους για τη σχέση ανάμεσα στη δημιουργία, τη φύση και τη ζωή της πόλης.

Η ουσία αυτής της εβδομάδας βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο οι εμπειρίες αυτές συνδέθηκαν. Ένα υλικό στον πάγκο του εργαστηρίου έχει προέλευση, απαιτεί πόρους και αφήνει ίχνος. Ένα φυσικό τοπίο που εμπνέει έναν καλλιτέχνη χρειάζεται προστασία. Ένα κτίριο εκφράζει αισθητικές επιλογές και ταυτόχρονα επηρεάζει την κατανάλωση ενέργειας. Μέσα από αυτές τις συνδέσεις, η περιβαλλοντική ευθύνη απέκτησε συγκεκριμένο νόημα, κοντά στις πράξεις και στις αποφάσεις της καθημερινότητας.

Η τέχνη προσφέρει έναν ιδιαίτερο δρόμο προς αυτή την επίγνωση. Σε καλεί να σταθείς, να παρατηρήσεις προσεκτικά, να αναζητήσεις δυνατότητες σε κάτι που ίσως προσπερνούσες. Σου επιτρέπει να δοκιμάσεις, να αλλάξεις την αρχική σου ιδέα και να μάθεις από το αποτέλεσμα. Για τους μαθητές, η δημιουργική διαδικασία γίνεται έτσι ένας τρόπος να εξετάσουν τη σχέση τους με τον κόσμο και να αναγνωρίσουν ότι έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν σε αυτόν.

Εξίσου ουσιαστική ήταν η συνάντηση με τους άλλους. Μαθητές από την Ελλάδα, την Πολωνία, τη Ρουμανία, την Τουρκία, την Πορτογαλία και την Εσθονία εργάστηκαν μαζί, μοιράστηκαν ιδέες και γνώρισαν διαφορετικούς τρόπους έκφρασης. Στη Διεθνή Βραδιά, οι γεύσεις, οι μουσικές και οι χοροί των χωρών τους έδωσαν συνέχεια στην επικοινωνία που είχε αρχίσει στα εργαστήρια. Η ευρωπαϊκή συνεργασία απέκτησε για τα παιδιά προσωπικό περιεχόμενο: έναν άνθρωπο που γνώρισαν, μια κοινή προσπάθεια, μια φιλία που θέλουν να κρατήσουν.

Την ίδια στιγμή, το εργαστήριο των εκπαιδευτικών «Η συμπερίληψη ως δύναμη – Πώς δημιουργούμε χώρο για όλους» έθεσε ένα κρίσιμο παιδαγωγικό ζήτημα. Η δημιουργικότητα χρειάζεται ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε μαθητής μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά και να νιώθει ότι η συμβολή του έχει αξία. Αυτή η ευθύνη συνοδεύει την επιστροφή μας στο σχολείο και αφορά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε κάθε μαθησιακή εμπειρία.

Για το σχολείο μας, το ARTisGReen αποτελεί ευκαιρία να ανοίξει η μάθηση σε νέους χώρους και νέες σχέσεις. Οι μαθητές αναλαμβάνουν να εκπροσωπήσουν τη σχολική τους κοινότητα, επικοινωνούν σε ένα διεθνές περιβάλλον και δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους. Επιστρέφουν έχοντας περισσότερα σημεία αναφοράς, περισσότερα ερωτήματα και εμπειρίες που μπορούν να μοιραστούν με τους συμμαθητές τους.

Ευχαριστούμε θερμά το σχολείο φιλοξενίας για την οργάνωση και τη φιλοξενία, καθώς και όλους τους εταίρους για τη συνεργασία. Η κοινή πορεία θα συνεχιστεί στην επόμενη συνάντηση του προγράμματος στην Τουρκία.

Το πιο ουσιαστικό αποτύπωμα αυτής της κινητικότητας θα φανεί εδώ, στην καθημερινότητα του σχολείου μας: στις ιδέες που θα τολμήσουν οι μαθητές, στις συνεργασίες που θα επιδιώξουν και στην προσοχή με την οποία θα αντιμετωπίσουν όσα βρίσκονται γύρω τους. Εκεί μια ευρωπαϊκή εμπειρία αποκτά διάρκεια και γίνεται μέρος της παιδείας τους.